راهنمای گام به گام کوچینگ توسعه فردی؛ پیش به سوی موفقیت

شاید معتبرترین تعریفی که از کوچینگ در دست داریم، همان تعریف فدراسیون جهانی ICF یا International Coach Federation است. از نظر این فدراسیون، کوچینگ یعنی «حضور فعال در تیم‌هایی با ساختار فکر شده و خلاق برای آزادسازی ظرفیت‌ها به همراه شناخت استعدادهای فردی.» هدف از ایجاد این ساختار، پاسخگویی به مشکلات، پیچیدگی‌ها و معضلات روزگار مدرن بوده است. اما مشکل اینجاست که در بعضی موارد، افراد قادر به پرداخت هزینه و استخدام یک کوچ (Coach) اختصاصی نیستند و باید خود دست‌ به‌کار شوند. به این کار، سلف کوچینگ گفته می‌شود. برای اینکه بحث با کیفیت بالاتری ادامه پیدا کند، باید به نوشته Martha Beth یکی از پرفروش‌ترین‌های نیویورک‌تایمز اشاره کنیم؛ جایی که می‌گوید: “هر یک از ما به طور انفرادی قابلیت خردمند بودن را داریم؛ در نتیجه تنها باید دانش فرا بگیریم و مشاور خود باشیم و تجربه بیاندوزیم و معلم خود شویم.” در سطرهای پیش رو کمی دقیق‌تر به مسئله کوچینگ، سلف کوچینگ و توسعه فردی خواهیم پرداخت. اگر از آن دسته افرادی هستید که همیشه برای خود آینده‌ای بهتر تصور می‌کنید؛ همراهی ما تا انتهای این نوشته خالی از لطف نخواهد بود.

کوچینگ و توسعه فردی

مقدمه؛ آشنایی با روح مطلب

روح کوچینگ و توسعه فردی در این مطلب چکیده شده که بدانیم کسی ما را از خودمان بهتر نمی‌شناسد. شما متخصص زندگی خود هستید، خلاقیت دارید و هیچ‌کس بهتر از شما نمی‌تواند گره از مشکلات کاری، خانوادگی، اقتصادی، روحی و غیره باز کند. تنها باید کمی تاکتیک یاد بگیرید و با این کار، تجارب فردی را صیقل‌کاری کنید. این مطلب شعر و شعار نیست، بلکه با نگاهی به افراد موفق درمی‌یابیم که همه آن‌ها پس از مدتی، خود کوچ خود شده‌اند و به سمت اهداف دور و دراز حرکت کرده‌اند. با این مقدمه، می‌توان کمی دقیق‌تر درباره موضوع سخن گفت. برای آغاز، کار را با تشریح نکات فنی کوچینگ استارت می‌زنیم.

واژه کوچینگ شما را یاد چه چیزی می‌اندازد؟

زمانی که واژه کوچ یا کوچینگ را می‌شنویم؛ ناخودآگاه ذهنمان به سمت مربی‌های ورزشی سوق داده می‌شود. آن‌هایی که لب خط، بیرون از زمین می‌ایستند و رفتار ورزشکار خود را زیر نظر گرفته و در بعضی مواقع، نکات لازم را به او گوشزد می‌کنند. اما مهم‌تر از این، مسئله تمرین‌های پیش از مسابقه است. یک تیم ورزشی یا حتی ورزشکاری تنها، باید روزها، ماه‌ها و سال‌ها سختی بکشد تا در نهایت روی سکو قرار گرفته و مدال طلا را به گردن آویزد. مسئله کوچینگ و توسعه فردی نیز دقیقاً مشابه و تمثالی از این موضوع است. شخص خود را به دست آموزه‌های راستی آزمایی شده می‌سپارد؛ توان فردی را افزایش می‌دهد تا در نهایت، به اهداف مدنظر خود دست یابد.

کوچینگ چیست ؟

یک کوچ دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟

پس از بیان مقدمات بالا، حالا زمان بررسی فعالیت‌هایی است که یک کوچ انجام می‌دهد. به بیان دقیق‌تر، اگر می‌خواهید پیش از دریافت خدمات کوچینگ نسبت به کارهایی که برایتان انجام می‌شود اطلاع و آگاهی پیدا کنید، باید موارد زیر را در نظر داشته باشید:

  • در وهله اول، یک کوچ رفتار شما را زیر نظر می‌گیرد تا با اخلاقیاتی که دارید آشنا شود؛
  • گام بعدی مشخص کردن اهداف است. این امر از فرد به فردی متغیر است و پس از کش و قوس‌های فراوان به دست می‌آید؛
  • حالا کوچ برای تیم یا فرد تمرین‌هایی در نظر می‌گیرد تا ورزیدگی آن‌ها ارتقا یابد؛
  • پس از تمرینات باید روند پیشرفت فرد به طور دقیق زیر ذره‌بین قرار داشته باشد؛
  • در بازه‌های زمانی معین، نتایج بررسی می‌شوند و به میزان کارایی تمرینات و فعالیت‌های فرد نمره داده می‌شود؛
  • اگر پروسه تعیین شده موفقیت‌آمیز باشد؛ زمان افزودن به تمرینات و سرعت بخشیدن به حرکت و پیشرفت است؛
  • با توجه به افزایش فشار، در این بخش تنها امور انگیزشی پی گرفته می‌شوند و انتقاد جز در موارد فوق‌العاده جدی و منطقی از برنامه حذف می‌گردد؛
  • رابطه کوچ و فرد نزدیک‌تر می‌شود تا مواجهه با چالش‌های پیش رو شکست و ضعف را سبب نشود.

استراتژی‌های مختلف کوچینگ کدام‌اند؟

برای بسیاری سؤال است که یک کوچ با تکیه بر چه استراتژی‌هایی توسعه فردی ایجاد می‌کند و شخص را در مسیر موفقیت قرار می‌دهد. همان‌طور که می‌توان حدس زد، این امر از فرد به فرد و از کوچ به کوچ متغیر است. اما به طور کلی می‌توان گفت که بسته به نیاز، یک، دو یا هر سه استراتژی زیر مورد استفاده قرار می‌گیرند.

  • ساختار سازی و تمرین؛ زمانی که فرد از هدف مدنظر خود خیلی دور باشد؛ نیاز است تا با در نظر گرفتن یک سری تمرین (ذهنی و جسمی) او را آماده کرد. به این کار ساختارسازی و تقویت توان فردی می‌گویند.
  • راهنمایی و هدایت؛ گاهی شخص در لحظه، به طور مشخص توان رسیدن به یک هدف را دارد. اما به دلایل مختلف سردرگم شده و به جای حرکت در خط مستقیم، بی‌هدف پرسه می‌زند. در این شرایط کوچ با استراتژی راهنمایی و هدایت وارد کارزار می‌شود و امور را پیش می‌برد.
  • تشویق؛ شاید باورش سخت باشد اما در بسیاری موارد افراد هم ظرفیت دارند و هم در مسیر صحیح پیشروی می‌کنند. اما وجود شک و تردید سرعت آن‌ها را کاسته است. در این شرایط، فرایند کوچینگ نوعی تشویق هدفمند و دقیق برای فرد محسوب می‌شود.

کوچینگ یا سلف کوچینگ؟

اگر مطلب را دقیق مطالعه کرده باشید، حتماً می‌دانید که در مقدمه از دو مفهوم کوچینگ و سلف کوچینگ در کنار هم استفاده کردیم. در حالت اول، شخص به یک فرد آموزش دیده، باتجربه و موفق مراجعه می‌کند و مسیر را از آغاز تا پایان با کمک و راهنمایی او پیش می‌برد؛ اما در بخش دوم شخص آموزش و تاکتیک را دریافت کرده و خود مربی خود می‌شود. انتخاب اینکه شما به کوچ احتیاج دارید یا می‌توانید با استفاده از سلف کوچینگ امور را رفع و رجوع کنید امری است نیازمند بحث و بررسی. ما در این قسمت مطلب را دقیق شکافته‌ایم.

کوچ انتخاب کنید

حتماً کوچ انتخاب کنید اگر:

  • درزمینهٔ فعالیت خود تجربه کافی را ندارید؛
  • تنهایید و اعتمادبه‌نفس خود را از دست داده‌اید؛
  • احساس سردرگمی دارید؛
  • مطالب انگیزشی در شما رنگ باخته است؛
  • از نظر روحی آرامش کافی را ندارید؛

سلف کوچینگ کنید

اگر شرایط زیر را دارید، می‌توانید سلف کوچینگ کنید:

  • اگر پیش از این تجربه کار کردن با یک یا چند کوچ کارکشته را داشته‌اید؛
  • اگر امکان مطالعه و تماشای ویدئوهای آموزشی را به‌صورت روزانه دارید؛
  • اگر کوه انگیزه هستید و در میانه راه سست نمی‌شوید؛
  • اگر هدف خود را مشخص کرده‌اید و حاضرید برای رسیدن به آن بجنگید.

ابزارهای کوچینگ کدام‌اند؟

در بالا بیشتر به جنبه‌های استراتژیک، کیفی و محتوایی بحث اشاره کردیم. اما در این قسمت نیاز است بدانیم کوچینگ از هر نوع، با ابزار علمی و دقیق پیش می‌رود. به‌عنوان‌مثال، زمانی که با مربی خود درباره اهداف صحبت می‌کنید و برای رسیدن به آن‌ها طرح و برنامه می‌ریزید؛ نتیجه و تصمیم نهایی تنها با اتکا به نظرات شخصی محقق نمی‌شود. بلکه دنیایی از ماتریس و الگوریتم‌های ریاضی (به‌عنوان‌مثال PESTEL، SWOT و بسیاری دیگر در توسعه فردی و سازمان حضور دارند) در کنار آموزه‌های روانشناسی/جامعه‌شناختی به کار گرفته می‌شوند تا نتیجه نهایی بهینه باشد.

ابزار کوچینگ

چرا من به کوچینگ نیاز دارم؟

حال به مهم‌ترین سؤال می‌رسیم. واقعاً دلیل اینکه همه ما به کوچینگ نیاز داریم چیست؟ چرا نمی‌توان همانند گذشتگان آزمون‌وخطا کرد و راه درست را یافت و پیروز شد؟

پاسخ ساده است؛ دنیا تغییر کرده و همه چیز شتاب گرفته. در این شرایط، فرصتی برای پیمودن راه خطا نیست، زیرا هرگونه لغزش به‌کل زندگی آدمی را به ورطه شکست می‌کشاند. در نتیجه، باید حساب شده، دقیق و از روی طرح و برنامه پیش رفت. مخلص کلام اینکه، برای موفقیت به توسعه فردی و برای توسعه فردی به کوچینگ نیاز داریم.

مرور نظرات درباره کوچینگ

در آخر بد نیست که سری به پایگاه اینترنتی Harvard Business Review بزنیم و نظر چند فرد سرشناس صنعتی را پیرامون کوچینگ جویا شویم.

  • Ram Charan

شکی در این نیست که رهبران کسب‌وکارهای آتی برای پیشبرد اهداف خود به کوچینگ نیاز خواهند داشت. این امر در پی پیچیده شدن فضای کار و گستردگی عوامل تأثیرگذار روی می‌دهد. به احتمال زیاد، کوچ‌هایی که توسعه فردی و سازمانی را هدایت می‌کنند؛ مدیران عامل بازنشسته هستند.

  • David B. Peterson

چهل سال پیش، کسی از کوچینگ و توسعه فردی سخن نمی‌گفت. بیست سال پیش افراد به‌صورت انفرادی و تنها برای شکوفا ساختن استعدادی خاص اقدام به استخدام مربی می‌کردند و امروز، از کسب‌وکار گرفته تا مهارت‌های زندگی شخصی، همه از این کانال به سمت اهداف خود حرکت می‌کنند.

  • Michael Maccoby 

در اختیار داشتن مربی به معنی وابستگی و شانه خالی کردن از بار مدیریت نیست. یک مربی تنها می‌کوشد فرد را قدرتمند ساخته و او را برای مواجهه با چالش‌های سخت آماده سازد.

  • Anthony M. Grant  

مربی یا کوچ نه تراپیست است و نه مشاور، او فردی است که از هر حوزه میزان متنابهی اطلاعات دارد اما هنر اصلی او بیان ریاضی تجربیات زندگی و تجویز نسخه‌های آزمون‌پس داده به سمت و سوی موفقیت است.

جمع‌بندی نهایی

در این نوشته کوچینگ و توسعه فردی را زیر ذره‌بین قرار دادیم. به طور دقیق مشخص شد که ماهیت دنیای مدرن در اختیار داشتن یک کوچ یا آموزه‌های کوچینگ را می‌طلبد و این موضوع فراتر از زندگی شخصی افراد، در مقیاس مدیریتی نیز صادق است. همچنین، به استراتژی‌ها، ابزارها و تکنیک‌های کوچینگ اشاره کردیم و در نهایت گریزی به گفته بزرگان زدیم. در صورتی که نکته‌ای ذهن شما را مشغول کرده و ما به آن پاسخ نداده‌ایم؛ کافی است با ما ارتباط بگیرید و دل‌مشغولی خود را در میان قرار دهید.   

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *